Cogiteon – teraz albo nigdy

24.03.2020
Zaledwie dwa kroki potrzeba do rozpoczęcia budowy Małopolskiego Centrum Nauki Cogiteon. Gotowe są plany, a środki z Unii Europejskiej czekają na wykorzystanie.

Obiekt powstanie w Krakowie przy al. Bora-Komorowskiego. Wewnątrz znajdzie się interaktywna wystawa stała i aż 6 laboratoriów. Cogiteon będzie wspierał edukację dzieci i młodzieży, zapewniając dostęp do narzędzi, na które szkoły często nie mogą sobie pozwolić. Dzięki utworzeniu pod koniec 2017 roku osobnej instytucji kultury Cogiteon buduje obiekt uwzględniający szczegółowe założenia programowe, nad którymi pracuje obecnie kilkanaście osób. To wpływa na tempo i jakość prac. Po ponad pięciu latach przygotowań brakuje już tylko pozwolenia na budowę oraz firmy, która postawi obiekt. Wszystko wskazuje na to, że zaledwie kilka miesięcy dzieli nas od wbicia pierwszej łopaty.

Wizualizacja Centrum Nauki Cogiteon

W lutym 2018 roku biuro architektoniczne Heinle, Wischer und Partner z Wrocławia wygrało międzynarodowy konkurs architektoniczny na projekt Małopolskiego Centrum Nauki. Wcześniej Zarząd Województwa Małopolskiego przeanalizował kilkanaście lokalizacji pod przyszłe centrum, m.in. w Nowej Hucie. Dostatecznie duży, dobrze skomunikowany i uzbrojony teren znalazł się w Czyżynach.

Realizacja konkursu poprzedzona była opracowaniem szczegółowych analiz docelowego układu komunikacyjnego, który był opiniowany w 2017 roku przez organy reprezentujące mieszkańców okolicznych osiedli, w tym Radę Dzielnicy Czyżyny.

Te plany nie zmieniają się w związku z COVID19. Rezygnacja z budowy na tak dalece zaawansowanym etapie oznacza bezpowrotną stratę już zainwestowanych środków oraz funduszy europejskich. Oznacza również pozbawienie dzieci i młodzieży z Krakowa i Małopolski dostępu do nowoczesnego ośrodka, w którym będą mogli odkrywać i realizować własne naukowe pasje. Centrum nauki ma służyć rozwojowi edukacji w regionie. Ma pobudzić kreatywność młodego pokolenia, od którego zależy przyszłość gospodarcza Małopolski. Szkoły, uczelnie i instytucje kultury nie pozostaną zamknięte na zawsze. Ich otwarcie będzie świadczyło o powrocie do normalności.

Wirtualna rzeczywistość nigdy nie zastąpi bezpośrednich doświadczeń oraz kontaktu z rówieśnikami i naukowcami. Nauka tak nie działa.

Na terenie Małopolskiego Centrum Nauki Cogiteon będzie:

  • interaktywna wystawa stała o człowieku, odwołująca się do zagadnień związanych m.in. z biologią, życiem w zbiorowościach, technologią. Będzie nawet specjalny blok poświęcony zagrożeniom mikrobiologicznym (eksponat „Zakażona ulica” będzie prezentował w jaki sposób można uchronić się przez zarażeniem),
  • 6 laboratoriów do prowadzenia indywidualnych eksperymentów chemicznych, fizycznych, biologicznych, technicznych. Wyposażenie pracowni będzie pozwalało na wykonanie doświadczeń, których nie można zrealizować w szkolnych realiach,
  • szklarnia wspierająca działalność laboratorium biologicznego,
  • sala konferencyjna, w której będzie można organizować duże pokazy popularnonaukowe,
  • ogólnodostępny ogród spacerowy na dachu, który będzie pełnił rolę miejsca edukacji przyrodniczej, dobrze sprawdzi się także jako miejsce rekreacji, a także punkt do obserwowania pokazów lotniczych organizowanych przez Muzeum Lotnictwa Polskiego,
  • 296 drzew i 465 krzewów oraz łąki kwietne będą stanowić parkową oprawę terenu wokół centrum. Będzie to otwarta, dostępna bezpłatnie przestrzeń rekreacyjna,
  • bezpłatne eksponaty plenerowe,
  • obiekt będzie częściowo ukryty pod ziemią, dzięki czemu nie będzie dominował w krajobrazie.

Centra nauki powstają w Rzeszowie (Podkarpackie Centrum Nauki) i Katowicach (Śląskie Centrum Nauki), a działają już w województwie świętokrzyskim (Energetyczne Centrum Nauki w Kielcach oraz Centrum Nauki Leonardo da Vinci w Podzamczu Chęcińskim). Trudno sobie wyobrazić, aby w Krakowie zabrakło podobnego obiektu.

Plenerowe ogrody doświadczeń, mimo swojej atrakcyjności, nie zrealizują w pełni roli – otwarte od wiosny do jesieni, podczas szkolnych wakacji, a zamknięte przez dużą część roku szkolnego. Ważna część misji edukacyjnej centrum będzie realizowana w pracowniach i laboratoriach – podczas indywidualnej pracy pod okiem naukowców i animatorów. Aby w pełni wykorzystać naukowy potencjał Małopolska potrzebuje swojego Cogiteonu.

Cogiteon - centrum nauki Małopolski

Park na terenie Małopolskiego Centrum Nauki Cogiteon